Tepel- en borstpijn bij borstvoeding

Tijdens het geven van borstvoeding kun je te maken krijgen met gevoelige tepels of pijn in je borsten. Dat kan best schrikken zijn — zeker als voeden eerst goed ging. In mijn praktijk zie ik vaak dat dit goed te verhelpen is zodra de oorzaak duidelijk is. Hieronder lees je de meest voorkomende oorzaken van tepel- en borstpijn en wat je eraan kunt doen.

Veelvoorkomende oorzaken:

• Je baby ligt niet goed aan de borst
• Vaatkramp
• Huidaandoeningen (zoals eczeem of een infectie)
• Overproductie van melk
• Hormonale invloeden
• Onbalans van het microbioom van de borst
• Melkblaar
• Overgevoeligheid voor kleding of producten
• Doorkomende tandjes bij je baby
• Je baby ligt niet goed aan

In mijn praktijk zie ik regelmatig dat pijn tijdens het voeden komt doordat de baby niet goed aan de borst ligt. Vooral in de eerste weken is dat heel normaal — jullie moeten het allebei nog leren.

Probeer een paar dagen extra aandacht te besteden aan goed aanleggen en houd de signalen van je baby goed in de gaten. Vaak verdwijnen de klachten dan snel.

Soms speelt de anatomie van het mondje van je baby een rol, bijvoorbeeld een strakker tongriempje. Twijfel je daaraan, laat er dan samen met een lactatiekundige naar kijken (voeding observeren en goede inwendige check van de mondmotriek) .

Kolven kan ook ongemak geven als het kolfschild niet goed past; dat kan in de loop van de tijd veranderen.

Vaatkramp

Vaatkramp herken je aan een wit of bleek tepeltopje na de voeding, gevolgd door een brandend of stekend gevoel.

Dit ontstaat doordat de bloedtoevoer naar de tepel tijdelijk wordt belemmerd, vaak doordat de tepel tijdens het drinken wordt samengedrukt.

Een andere voedingshouding of het verbeteren van de aanhap helpt vaak al veel. Soms speelt ook het fenomeen van Raynaud mee — daar kijken we samen naar als dit zich herhaalt. Directe droge warmte toepassen op de tepel meteen na het voeden geeft vaak al veel verlichting

Huidaandoeningen of infecties

Soms ligt de oorzaak niet bij het voeden zelf, maar bij de huid. Denk aan eczeem, psoriasis of een bacteriële infectie.

In mijn praktijk zie ik dat deze klachten soms lijken op spruw, maar vaak een andere oorzaak hebben.

Bij twijfel is het verstandig om ook je huisarts of dermatoloog te raadplegen voor een juiste diagnose.

Overproductie

Overproductie kan ervoor zorgen dat je borsten vaak gespannen en pijnlijk aanvoelen. De baby kan dan moeilijker goed aanhappen.

Door regelmatig te voeden en eventueel je voedingsschema iets aan te passen, kun je verlichting krijgen. Soms is begeleiding hierbij prettig om de melkproductie weer in balans te brengen. Ik kan je ook verschillende technieken aan leren om de borsten zachter te laten voelen en vraag en aanbod beter in balans te krijgen/houden

Hormonen

Hormonale schommelingen — bijvoorbeeld rond je menstruatie of tijdens een nieuwe zwangerschap — kunnen tijdelijk voor gevoelige tepels zorgen. Dit is meestal onschuldig en verdwijnt vanzelf weer.

Onbalans in het microbioom

Je borst heeft een eigen microbioom: een natuurlijke balans van bacteriën en gisten. Als dit evenwicht verstoord raakt, kun je een diepe, stekende pijn ervaren.

Er is nog niet veel over bekend, maar soms helpt een antibioticakuur. Overleg dit altijd met je arts of lactatiekundige.

Melkblaar

Een melkblaar is een klein wit of doorzichtig puntje op de tepel dat behoorlijk pijnlijk kan zijn.

In mijn praktijk kom ik dit regelmatig tegen bij moeders met een sterke melkstroom of een lichte afsluiting van een melkkanaaltje of in combinatie met vaatkramp.

Een melkblaar ontstaat door een ophoping van cellen of melk die de uitgang blokkeert. Meestal verdwijnt het vanzelf, maar soms is voorzichtig weken of behandelen nodig. komt de melkblaar regelmatig terug dan kan het tijdelijk slikken van Lecitine helpend zijn.

Overgevoeligheid of allergische reacties

Je huid kan reageren op bepaalde materialen, zoals beha’s, zoogkompressen of wasmiddelen. Ook verzorgingsproducten of crèmes kunnen irritatie geven.

Als je baby al vaste voeding krijgt, kunnen kleine restjes eten in het mondje de tepelhuid irriteren. Controleer daarom voor het voeden even of het mondje schoon is.

Doorkomende tandjes

Tijdens het doorkomen van tandjes kan je baby anders gaan zuigen of kauwen, wat tijdelijk pijn kan veroorzaken.

Extra aandacht voor goed aanleggen helpt vaak al. Soms merk je dat het zuurdere speeksel de huid irriteert — een dun laagje lanoline tussen de voedingen kan dan verlichting geven.

Tips bij pijn

• Gebruik warme of koude kompressen, wat voor jou het prettigst voelt.
• Geef vaker borstvoeding, zodat de voedingen korter zijn.
• Begin kort met de minst pijnlijke borst en zodra toeschiet reflex er is ga je wisselen naar de pijnlijke kant
• Als voeden te pijnlijk is, kun je kolven om de productie op peil te houden.
• Kloven zijn meestal een teken dat de aanhap nog niet optimaal is.
• Houd het simpel: goede handhygiëne is voldoende; extra middeltjes zijn zelden nodig.

In mijn praktijk of tijdens een huisbezoek kijk ik graag met je mee naar houding, aanhap en eventuele oorzaken van pijn. Vaak is er snel verlichting mogelijk met kleine aanpassingen.

Spruw of toch iets anders?

Bij spruw (candida) zie je vaak witte plekjes in het mondje van je baby vooral binnenkant wangen en zijkanten van de tong, en kun jij branderige tepels hebben. Toch is spruw minder vaak de oorzaak dan gedacht. (alleen wit beslag op het midden van de tong is bijna nooit spruw)

Als de klachten blijven of terugkomen, laat dan even controleren of het inderdaad spruw is of iets anders, zoals een bacteriële infectie of huidaandoening.

Bij behandeling zou binnen enkele dagen verbetering moeten optreden. Zo niet, dan is verder onderzoek verstandig.

Afgekolfde melk bij spruw:

Je kunt gewoon blijven voeden of kolven als jij of je baby spruw heeft. Afgekolfde melk mag gewoon worden ingevroren en later gegeven worden.

Bron: Deze informatie is mede gebaseerd op borstvoeding.nl – Nederlandse Vereniging van Lactatiekundigen (NVL)

Als je deze klachten herkent en het lukt niet om het op te lossen, neem dan gerust even contact op. Ik kijk graag een keer met je mee, zodat je met minder klachten kunt voeden.